બજેટ

કાવ્ય : 49

*

બજેટ દર વર્ષે આવે.
જાણે લોટરીની ટિકિટ લઈ બેઠો હોય
એમ દેશનો હર નાગરિક આશા રાખીને બેઠો હોય :
અબ અચ્છે દિન આયેંગે!

પણ લોટરી ખૂલે,
ત્યારે લાગે લાગવગિયા લખપતિઓને, ક્રોની કરોડપતિઓને.
કોઈને કરમાં લાખોની રાહત,
તો કોઈને ટેક્સમાં કરોડોનું વળતર.

વિકાસને નામે બાપડા ખેડૂની જમીન સસ્તામાં ખૂંચવી લે
ને ઉદ્યોગપતિને મફતના ભાવમાં પધરાવે.
મફત પાણી આપે, વીજળી આપે,
રોડ આપે, રેલ આપે,
વેઠના ભાવે મજૂર આપે.

આવક વગરના બેકાર ને ગરીબ નાગરિકો તો મોં વકાસીને
વળી પાછા રાહ જૂએ આવતા વર્ષની.

ને એમ એક પછી એક બજેટ આવતાં રહે ને વર્ષો વિતતાં રહે :
બેકારી જાય, ગરીબી જાય,
આવક થાય, ખર્ચ કરી શકાય
ને વેરો ભરી શકાય
ત્યારે થોડીકેય રાહત કે વળતરને લાયક 'નાગરિક' બની શકાય ને!

પહેલાં તો લોકો માનતા કે
બેકારી દૂર કરે, ગરીબી દૂર કરે
એને બજેટ કહેવાય.

પણ હવે એમને સમજાવા લાગ્યું છે ગરીબ ઓર ગરીબ થાય,
અમીર ઓર અમીર થાય
એનું નામ બજેટ કહેવાય.

સિત્તેર બજેટના ભંગાર પર સૂતેલા ડોસાને હવે કોઈ બજેટનો ઈન્તઝાર નથી,
એ તો ચૂંટણીઓની જેમ આવે ને જાય.
સવાર પડે એનો કોથળો લઈને ભંગાર વીણે છે
ને રાત પડે ફૂટપાથ પર સૂઈ જાય છે.

*

નીરવ પટેલ

2-2-2019