શાંગ્રિલા

કાવ્ય : 15

*

તંગ આવી ગયો છું
આ લિંચિસ્તાનથી.
આ રેપિસ્તાનથી.
આ ભદ્રિસ્તાનથી.

મારું શાંગ્રિલા શોધું છું.

ઘેર ઘેર સોનાનો સૂરજ ઉતારવાનું વચન આપીને સામ્યવાદીઓ તો અધવચ્ચે જ ફસકી પડ્યા,
કાં ખુદ જ ફાસિસ્ટ બની ગયા.
ને સમરસતાવાદીઓ તો એમના ઈરાદાઓ સાથે જ ઉઘાડા પડી ગયા.

હવે એક આશા છે મ્રુત્યુમાં.

બસ મરું એટલી જ વાર છે.
વેજલપૂરના સ્મશાનગ્રુહના ધૂમાડિયામાંથી છટકીને
આકાશ માર્ગે ઉડતો ઉડતો
ઉતરું હિમાલયની લીલીછમ તળેટીઓમાં,
ખાનાબદોશોની વસતીઓમાં.
કે એની સદાનીરા સરિતાઓમાં ઓગળી જાઉં.
કે તાજા જ ખેડાયેલા એના કોઈ ખેતરના ચાસમાં રોપાઈ જાઉં.

મને વિશ્વાસ છે મને નવીનક્કોર નાગરિકતા-રાષ્ટ્રિયતા મળશે.
મારી હાલત ઈરાક કે મ્યામારના શરણાર્થીઓ જેવી નહીં થાય.

લોકો કહે છે અહીંના સૌ નાગરિકોને બૌદ્ધ ધર્મરાજા જેવાં જ લૂગડાં મળે છે.
રાજારૈયતમાં કશો ફરક જ નહીં.
કોઈ મારા પોશાકથીય વર્તી નહી શકો
હું પુરુષ છું કે સ્ત્રી.
ન કોઈની કોટે પવિત્ર જનોઈઓ,
ન કોઈની પૂંઠે સાવરણાઓ.
હું દલિત છું કે બ્રાહ્મણ --
અહીં તો કોઈને એવી કશી જાણફિકર જ નહીં કોઈના વિશે.

સૌ માનવી.
સૌ સરખા.
સૌ સરખા સુખી,
સૌ સરખા દુઃખી.

કોઈને પિઝા ને કોઈને ખડધાન
એવું નહીં.
કોઈને બંગલી ને કોઈને છાપરી
એવું નહીં.
કોઈને પિટર ઈંગ્લેન્ડ ને
કોઈને કાંઠલા વગરનું બાંડિયું
એવું નહીં.

જીવવાના અને મજેથી જીવવાના
મારા મહત્વના કામમાં કશી ખલેલ ન પડે
ને ઉપરથી મદદ મળે,
તો મારે ભોળાભાઈને જાણીને શું કામ છે
મારા દેશમાં રાજાશાહી છે કે લોકશાહી?

એનો મુદ્રાલેખ આપણા નીરોલેન્ડના મુદ્રાલેખ જેવો જ છે અદ્દલ :
'સૌનો સાથ, સૌનો વિકાસ' --
કોઈ પાછળ રહી જવું ના જોઇએ,
કોઈને કપાળે 'ઉજળિયાત' કે 'પછાત'ની ઓળખ છૂંદેલી ના હોવી જોઈએ.
માનવીના જીવનના ભોગે પ્રગતિ નહીં,
ભલે દુનિયા 'પછાત' કહીને હાંસી ઉડાવતી.

એટલે જ તો માનવી માત્રને સુખ મળે
એ દેશને શાંગ્રિલા કહેવાય છે.

ભલે નથી રેલ કે રસ્તાઓ.
પણ હેપિનેસની વર્લ્ડ ઈન્ડેકસમાં
મારો નવો દેશ આવે છે સર્વ પ્રથમ.
અહીં GDP નહીં, GNH મપાતી રહે છે.

કોઈ કહે તો ખરું
દેવભૂમિ દ્વારકામાં દલિત દેવદાસી તરીકે જીવવામાં નાગરિકનું શું ગૌરવ છે?

આઈ એમ પ્રાઉડ ઓફ માય ન્યૂ નેશનાલિટી,
માય ન્યૂ સિટિઝનશીપ.

તો ઝાઝા જુહાર, માય મધરલેન્ડ
બાય બાય, માય ફાધરલેન્ડ
અલવિદા, માય કાસ્ટ્સલેન્ડ.

*

નીરવ પટેલ

2/1/2019